Q-koorts

De inmiddels beroemde Q-koorts werd in 1935 al ontdekt bij slachthuismedewerkers in Australië. Omdat de veroorzaker van de ziekte in eerste instantie onbekend was, werd het beschreven door Edward Holbrook Derrick als Q-fever, waarbij de Q staat voor “query”, ofwel “vraagstelling”. Een aantal jaren later werd de bacterie bijna gelijktijdig gevonden door de onderzoekers Burnet in Australië en Cox in Montana. De bacterie werd Coxiella burnetii genoemd.

De besmetting met C. Burnettii vindt hoofdzakelijk plaats bij koeien, schapen en geiten, maar wordt ook gevonden bij vogels, knaagdieren en huisdieren. Het gaat om een zogenoemde zoönose, wat betekent dat ook mensen met Q-koort besmet kunnen raken.

De dieren worden met de bacterie besmet door het stof in de omgeving, waarin de bacterie zich bevindt (bijvoorbeeld mest, stofdeeltjes of zand) in te ademen, maar ook teken kunnen de ziekte van dier tot dier overbrengen.

Besmette dieren vertonen nauwelijks tot geen symptomen. Wel kan bij schapen en geiten abortus voorkomen. Ook geïnfecteerde dieren, die geen symptomen vertonen kunnen bacteriën uitscheiden via lichaamsvochten zoals bloed, urine, traanvocht, speeksel, melk en vruchtwater. Vooral tijdens de geboorte of het verwerpen zal een besmet dier vele bacteriën uitscheiden, die zich vervolgens via stof door de lucht tot tientallen kilometers verder kunnen verspreiden en lang kunnen overleven.

Besmetting kan worden vastgesteld door middel van een bloedtest of door onderzoek van de nageboorte.

Op het moment bestaat inmiddels de mogelijkheid tot vaccinatie en verder kan met een besmette dier beter niet worden doorgefokt.

Bij mensen kan besmetting met q-koorts griepverschijnselen veroorzaken, gepaard gaande met hoge koorts, hoofd- en spierpijn en misselijkheid. Heel soms kan de ziekte chronisch worden en lever-, long- en hartklepontsteking veroorzaken. Besmetting bij mensen gebeurd door het inademen van stof, waarin zich de bacteriën bevinden of door consumptie van besmette rauwe melk of vlees. Voor besmetting van mens op mens zijn geen aanwijzingen.