Blauwtong
Het bekende blauwtong is een virusziekte die wordt veroorzaakt door het zogenoemde orbivirus. Dit virus wordt overgebracht door een klein vliegende insectje, de knut(culicoides). Een knut brengt het virus over door eerst een besmet en daarna een gezond schaap te steken. Schapen onderling steken elkaar dus niet aan, maar met veel schapen bij elkaar kan een knut, vliegend van schaap naar schaap heel wat schade aanrichten. De ziekte kan alle herkauwers treffen, maar de gevolgen hiervan voor schapen zijn het ergst.
Er zijn verschillende typen blauwtong, wereldwijd zo'n 24, en in Nederland circuleert hoofdzakelijk het type-8. Ook type-6 komt beperkt in ons land voor, maar de ziekteverschijnselen waren bij dit type niet dramatisch. Type-1 komt in Zuid-Europa voor; de grens ligt daarbij halverwege Frankrijk.
De blauwe tong, waar de ziekte naar is genoemd, is een van de symptomen. Overigens een symptoom dat niet vaak voorkomt. Doordat door het virus de eiwitten die voor zuurstofvoorziening in het bloed zorgen, worden afgebroken raakt de tong door zuurstofgebrek blauw verkleurd. Andere symptomen zijn:
- koorts
- ontstoken slijmvliezen
- afbraak van het mondslijmvlies
- minder eetlust
- ademhalingsproblemen
- abortus
- verhoogde productie van kwijl en snot
- kreupel lopen door ontstoken hoefranden
Vanaf het moment dat een besmette knut een schaap steekt kan het 4 tot 20 dagen duren tot de ziekte verschijnselen zich openbaren. Soms vertonen besmette dieren geen ziekte verschijnselen, maar zijn zij drager. Knutten kunnen dus via een drager wel weer de ziekte verder verspreiden.
Een ziek dier kan na een dag of 8 à 10 aan de ziekte bezwijken. Herstel is echter ook mogelijk, maar dit duurt weken tot soms maanden. Herstelde dieren lijden naderhand vaak aan een groeiachterstand en verminderde vruchtbaarheid. Omdat blauwtong een virusziekte is zal een antibioticakuur niet helpen. Wel kunnen met antibiotica de bijverschijnselen bestreden worden. Een zeer koude winter is de beste remedie tegen blauwtong, omdat de knutten larven en eitjes die in de grond overwinteren niet tegen kou kunnen. Eind maart komen de jonge knutten weer onbesmet boven (het virus vermeerdert zich namelijk alleen in volwassen knutten) en hebben vervolgens een besmette herkauwer nodig om een nieuwe ronde blauwtong te starten.
Preventief enten tegen blauwtong is dus een goede zaak. Sinds vorig jaar is dit mogelijk. In tegenstelling tot vorig jaar moet de enting door de veehouder zelf betaald worden. Ondanks dat is enten beslist de moeite waard. De enting is niet duur en door de knutten zo min mogelijk besmette dieren te bieden kunnen we blauwtong op die manier zo veel mogelijk beperken.
